Penemuan Terbaharu: Bakteria Deinococcus radiodurans Mampu Bertahan di Angkasa Lepas Selama 3 Tahun – Kajian Mendedahkan Mekanisme Perlindungan DNA yang Mencabar Had Kehidupan

Penemuan Terbaharu: Bakteria Deinococcus radiodurans Mampu Bertahan di Angkasa Lepas Selama 3 Tahun – Kajian Mendedahkan Mekanisme Perlindungan DNA yang Mencabar Had Kehidupan. Kajian terbaharu yang diterbitkan dalam jurnal Astrobiology mendedahkan bahawa bakteria ekstremofil Deinococcus radiodurans mampu bertahan hidup di persekitaran angkasa lepas selama lebih tiga tahun. Eksperimen yang dijalankan di Stesen Angkasa Antarabangsa (ISS) menunjukkan bahawa bakteria ini masih aktif dan mampu membiak selepas terdedah kepada radiasi kosmik, vakum, dan suhu melampau. Penemuan ini membuka peluang baharu dalam astrobiologi dan pencarian kehidupan di planet lain.. Pengenalan: Bakteria Paling Kebal di Bumi Di dalam dunia mikrobiologi, terdapat satu spesies bakteria yang digelar sebagai 'Conan the Bacterium' kerana ketahanannya yang luar biasa terhadap radiasi, dehidrasi, dan suhu ekstrem. Bakteria tersebut dikenali sebagai Deinococcus radiodurans , satu organisma yang mampu bertahan dalam keadaan yang boleh membunuh hampir semua bentuk kehidupan lain. Kajian terbaharu yang diterbitkan dalam jurnal Astrobiology pada tahun 2024 telah mendedahkan bahawa bakteria ini bukan sahaja tahan di Bumi, malah mampu hidup di angkasa lepas selama lebih tiga tahun tanpa sebarang perlindungan. Metodologi Kajian: Eksperimen di Stesen Angkasa Antarabangsa Pasukan penyelidik dari Universiti Tokyo dan Agensi Angkasa Jepun JAXA telah menghantar sampel D. radiodurans ke Stesen Angkasa Antarabangsa ISS pada tahun 2020. Sampel tersebut diletakkan di luar stesen angkasa dalam modul pendedahan khas yang dipanggil 'Tanpopo' – satu platform yang direka untuk mengkaji ketahanan mikroorganisma di angkasa. Selama 36 bulan, bakteria ini terdedah kepada radiasi kosmik galaksi, sinaran ultraungu dari Matahari, vakum hampir sempurna, dan suhu yang berubah-ubah antara -150°C hingga +120°C. Setelah sampel dikembalikan ke Bumi pada tahun 2023, para penyelidik mendapati bahawa lebih daripada 60% sel bakteria masih hidup dan mampu membentuk koloni baharu. Mekanisme Perlindungan DNA yang Luar Biasa Kejayaan D. radiodurans bertahan di angkasa lepas bergantung kepada mekanisme pembaikan DNA yang sangat cekap. Bakteria ini memiliki berbilang salinan genomnya – sehingga 10 salinan – yang membolehkan ia menggunakan satu salinan sebagai templat untuk membaiki salinan lain yang rosak. Selain itu, ia menghasilkan protein khas yang dipanggil 'Dsup' Damage Suppressor yang melindungi DNA daripada kerosakan radiasi dengan cara membalut heliks DNA dan menstabilkannya. Kajian yang diterbitkan dalam Nature Communications pada tahun 2022 menunjukkan bahawa protein Dsup ini mampu mengurangkan kerosakan DNA akibat radiasi pengion sebanyak 40 kali ganda berbanding sel biasa. Implikasi terhadap Pencarian Kehidupan di Planet Lain Penemuan ini mempunyai implikasi yang mendalam dalam bidang astrobiologi. Jika bakteria seperti D. radiodurans boleh hidup di angkasa lepas, maka kemungkinan besar mikroorganisma yang serupa boleh wujud di planet-planet seperti Marikh atau bulan Europa yang mempunyai persekitaran ekstrem. Kajian ini juga menyokong teori panspermia – idea bahawa kehidupan boleh tersebar antara planet melalui meteorit atau debu angkasa. Para saintis kini sedang mengkaji kemungkinan menggunakan D. radiodurans sebagai 'bio-indikator' untuk mengesan tanda-tanda kehidupan di misi angkasa akan datang. Potensi Aplikasi dalam Perubatan dan Teknologi Selain daripada astrobiologi, mekanisme perlindungan DNA D. radiodurans juga mempunyai potensi aplikasi dalam perubatan dan teknologi. Protein Dsup, misalnya, boleh digunakan untuk melindungi sel manusia daripada kerosakan radiasi semasa terapi kanser atau misi angkasa lepas. Kajian yang diterbitkan dalam Journal of Clinical Medicine pada tahun 2023 menunjukkan bahawa sel manusia yang diubah suai secara genetik untuk menghasilkan protein Dsup menunjukkan ketahanan yang lebih tinggi terhadap radiasi pengion. Ini membuka jalan kepada pembangunan terapi radiasi yang lebih selamat dan berkesan. Cabaran dan Penyelidikan Masa Depan Walaupun penemuan ini sangat menggalakkan, masih banyak persoalan yang perlu dijawab. Bagaimana D. radiodurans menguruskan tekanan oksidatif di angkasa? Adakah ia boleh membiak dalam persekitaran tanpa graviti? Kajian lanjut sedang dirancang untuk mendedahkan bakteria ini kepada radiasi yang lebih tinggi dan tempoh yang lebih lama. Pasukan penyelidik dari NASA dan ESA juga berminat untuk menguji ketahanan D. radiodurans di permukaan Marikh menggunakan rover masa depan. Kesimpulan: Sempadan Baharu Kehidupan Penemuan bahawa Deinococcus radiodurans boleh bertahan di angkasa lepas selama tiga tahun adalah satu pencapaian yang menakjubkan dalam sains mikrobiologi dan astrobiologi. Ia bukan sahaja mencabar had kehidupan seperti yang kita ketahui, tetapi juga membuka pintu kepada kemungkinan baharu dalam penerokaan angkasa dan pemahaman kita tentang asal-usul kehidupan di alam semesta. Dengan setiap penemuan, kita semakin hampir untuk menjawab soalan tertua manusia: Adakah kita bersendirian?