Lapar Sebagai Senjata Perang: Kenapa Hukuman Untuk Jenayah Ini Jarang Dikenakan?

Lapar Sebagai Senjata Perang: Kenapa Hukuman Untuk Jenayah Ini Jarang Dikenakan?. Kelaparan yang disengajakan terhadap penduduk awam dianggap sebagai jenayah perang dan jenayah terhadap kemanusiaan. Namun, sejarah menunjukkan ia pernah dihalalkan dan penguatkuasaannya masih lemah. Artikel ini membongkar paradoks undang-undang antarabangsa yang melindungi hak untuk hidup tetapi gagal menghukum mereka yang menggunakan kelaparan sebagai senjata.. Apakah Sebenarnya Jenayah 'Starvation' Dalam Undang-Undang Antarabangsa? 'Starvation' atau kelaparan yang disengajakan terhadap penduduk awam bukanlah sekadar kesan sampingan konflik. Ia adalah taktik perang yang diklasifikasikan sebagai jenayah perang, jenayah terhadap kemanusiaan, dan dalam keadaan tertentu, boleh menjadi sebahagian daripada genosid. Menurut Statut Rom Mahkamah Jenayah Antarabangsa ICC , dengan sengaja menyebabkan kelaparan orang awam dengan merampas bekalan makanan, air, ubat-ubatan, dan keperluan asas lain adalah satu kesalahan. Ini termasuk menghalang bantuan kemanusiaan, memusnahkan tanaman, dan mengganggu sistem pengairan. Namun, ironinya, peraturan ini tidak selalu wujud. Semasa Perang Dunia Kedua, kepungan Leningrad yang menyebabkan lebih sejuta orang mati kebuluran dianggap sah oleh mahkamah tentera Amerika Syarikat. Hanya selepas tahun 1977, melalui Protokol Tambahan I dan II kepada Konvensyen Geneva, barulah larangan ini diperjelaskan dan dikuatkuasakan. Kenapa Undang-Undang Terhadap 'Starvation' Sangat Lambat Dikuatkuasakan? Jawapannya terletak pada politik kuasa besar. Secara sejarah, negara-negara Barat yang bergantung kepada sekatan tentera laut untuk melemahkan musuh, telah menentang sekeras-kerasnya pengkriminalan taktik ini. Mereka mahu mengekalkan hak untuk menggunakan sekatan yang mengakibatkan kebuluran awam. Oleh itu, walaupun Konvensyen Geneva 1949 memperkenalkan beberapa had, ia secara prinsipnya masih menerima kesahan 'starvation' sebagai senjata perang. Baru pada tahun 1977, apabila keseimbangan kuasa berubah dan kesedaran hak asasi manusia meningkat, larangan menyeluruh dipersetujui dalam Protokol I dan II. Namun, penguatkuasaannya masih bergantung kepada kesediaan negara untuk mendakwa, dan ini jarang berlaku kerana ia melibatkan kepentingan strategik dan politik yang besar. Akibatnya, pendakwaan untuk jenayah ini amat jarang berlaku, walaupun ia terus berlaku dalam konflik seperti di Syria, Yaman, dan Sudan Selatan. Bagaimana 'Starvation' Diklasifikasikan Sebagai Genosid? 'Starvation' boleh dianggap sebagai genosid jika ia dilakukan dengan niat untuk memusnahkan, sebahagian atau keseluruhannya, satu kumpulan bangsa, etnik, agama, atau kebangsaan. Ini bermakna, jika tentera atau kumpulan bersenjata sengaja memotong bekalan makanan kepada satu kumpulan tertentu kerana identiti mereka, ia bukan lagi sekadar jenayah perang, tetapi genosid. Sebagai contoh, pengepungan Sarajevo semasa perang Bosnia, di mana bekalan makanan dan air dipotong untuk menyasarkan penduduk Muslim Bosnia, boleh ditafsirkan sebagai percubaan genosid. Namun, membuktikan 'niat untuk memusnahkan' adalah sangat sukar di mahkamah, kerana ia memerlukan bukti langsung tentang arahan atau dasar daripada pihak atasan. Inilah sebabnya mengapa kebanyakan kes 'starvation' hanya didakwa sebagai jenayah perang atau jenayah terhadap kemanusiaan, bukan genosid. Kenapa Pendakwaan Untuk 'Starvation' Masih Jarang? Pendakwaan jarang berlaku kerana beberapa faktor. Pertama, beban bukti yang tinggi. Untuk membuktikan satu tindakan sebagai jenayah 'starvation', pendakwaan mesti menunjukkan bahawa keadaan itu dicipta dengan sengaja, bukannya akibat daripada kemiskinan, bencana alam, atau ketidakcekapan logistik. Ini memerlukan dokumen, saksi, dan bukti komunikasi yang sukar diperoleh dalam zon perang. Kedua, ramai pemimpin dan komander yang bertanggungjawab sering dilindungi oleh sistem politik domestik atau aliansi antarabangsa. Ketiga, Mahkamah Jenayah Antarabangsa ICC hanya mempunyai bidang kuasa terhadap negara-negara yang telah meratifikasi Statut Rom, dan banyak negara yang terlibat dalam konflik, seperti Syria dan Rusia, bukan ahli ICC. Keempat, kuasa besar yang mempunyai hak veto di Majlis Keselamatan PBB boleh menyekat sebarang resolusi yang membawa kepada pendakwaan di ICC, seperti yang berlaku dengan situasi di Gaza dan Ukraine. Akibatnya, walaupun undang-undang sudah ada, ia jarang digunakan. Keadaan ini mengundang persoalan etika: adakah undang-undang ini benar-benar melindungi orang awam, atau hanya menjadi alat propaganda? Apakah Masa Depan Undang-Undang Terhadap 'Starvation'? Masa depan undang-undang terhadap 'starvation' bergantung kepada kemahuan politik dan tekanan awam. Jika masyarakat antarabangsa serius untuk menghapuskan taktik perang ini, negara-negara perlu memperkukuhkan mekanisme pendakwaan dan bekerjasama untuk mengumpul bukti. Selain itu, perlu ada tekanan diplomatik dan ekonomi terhadap negara yang menggunakan kelaparan sebagai senjata. Pertubuhan bukan kerajaan seperti Amnesty International dan Human Rights Watch memainkan peranan penting dalam mendokumentasikan bukti dan memberi tekanan. Namun, tanpa perubahan dalam struktur kuasa global, 'starvation' akan terus menjadi senjata yang jarang dihukum. Seperti yang dilihat di Gaza, Syria, dan Yaman, kebuluran yang disebabkan oleh manusia terus menjadi krisis kemanusiaan yang paling dahsyat, menunggu keadilan yang mungkin tidak pernah tiba. --- Rujukan: Starvation crime — Wikipedia https://en.wikipedia.org/wiki/Starvation crime