Oksigen Gelap di Dasar Lautan Pasifik: Nodul Polimetalik Menghasilkan Oksigen Tanpa Fotosintesis Mencabar Teori Asal Usul Kehidupan

Oksigen Gelap di Dasar Lautan Pasifik: Nodul Polimetalik Menghasilkan Oksigen Tanpa Fotosintesis Mencabar Teori Asal Usul Kehidupan. Satu penemuan mengejutkan oleh pasukan penyelidik antarabangsa yang diketuai oleh Profesor Andrew Sweetman dari Persatuan Sains Marin Scotland (SAMS) telah mendedahkan bahawa nodul polimetalik di dasar Lautan Pasifik mampu menghasilkan oksigen tanpa kehadiran cahaya matahari. Fenomena yang digelar 'oksigen gelap' ini mencabar teori asas bahawa oksigen hanya boleh dihasilkan melalui fotosintesis. Kajian yang diterbitkan dalam jurnal Nature Geoscience pada Julai 2024 ini membuka persoalan baru tentang asal usul kehidupan di Bumi dan potensi kehidupan di planet lain.. Penemuan Mengejutkan di Zona Clarion-Clipperton Para saintis telah lama menganggap bahawa oksigen di Bumi hanya boleh dihasilkan melalui fotosintesis oleh tumbuhan, alga, dan fitoplankton. Namun, penemuan terbaharu di dasar Lautan Pasifik telah menggegarkan dunia sains. Pasukan penyelidik dari Persatuan Sains Marin Scotland SAMS yang diketuai oleh Profesor Andrew Sweetman telah menemui bukti bahawa nodul polimetalik—bongkahan batu kecil yang kaya dengan logam seperti mangan, nikel, dan kobalt—mampu menghasilkan oksigen secara semula jadi tanpa sebarang cahaya matahari. Penemuan ini berlaku semasa ekspedisi penyelidikan di Zona Clarion-Clipperton, sebuah kawasan di dasar Lautan Pasifik yang terletak pada kedalaman antara 4,000 hingga 5,000 meter. Metodologi Kajian dan Pemerhatian Awal Pada mulanya, pasukan penyelidik tidak menyangka akan menemui fenomena ini. Mereka sedang mengkaji kadar penggunaan oksigen oleh mikroorganisma di dasar laut menggunakan alat khas yang dipanggil benthic chamber. Alat ini diletakkan di dasar laut untuk mengukur perubahan kepekatan oksigen dari semasa ke semasa. Secara logiknya, di kawasan yang gelap dan tanpa fotosintesis, kepekatan oksigen sepatutnya menurun kerana ia digunakan oleh organisma untuk respirasi. Namun, sebaliknya berlaku: kepekatan oksigen di dalam chamber meningkat secara ketara. Ini menunjukkan bahawa sesuatu sedang menghasilkan oksigen di dasar laut yang gelap. Nodul Polimetalik: Bateri Semula Jadi di Dasar Laut Penyelidikan lanjut mendapati bahawa nodul polimetalik yang berselerak di dasar laut bertindak seperti bateri semula jadi. Nodul ini mengandungi pelbagai logam yang boleh menghasilkan cas elektrik apabila bersentuhan dengan air laut. Proses ini dikenali sebagai elektrolisis air, di mana molekul air H₂O dipecahkan kepada hidrogen dan oksigen. Dalam eksperimen makmal, pasukan penyelidik mendapati bahawa voltan yang dihasilkan oleh nodul polimetalik adalah mencukupi untuk memecahkan molekul air dan membebaskan oksigen. Ini adalah mekanisme yang sama sekali baru untuk penghasilan oksigen di Bumi. Implikasi Terhadap Teori Asal Usul Kehidupan Penemuan 'oksigen gelap' ini mempunyai implikasi yang mendalam terhadap pemahaman kita tentang asal usul kehidupan. Selama ini, teori yang diterima umum menyatakan bahawa kehidupan di Bumi bermula di lautan purba yang kaya dengan bahan kimia, tetapi oksigen hanya muncul selepas evolusi fotosintesis kira-kira 2.4 bilion tahun lalu. Namun, penemuan ini menunjukkan bahawa oksigen mungkin telah wujud di dasar laut jauh lebih awal, melalui proses elektrokimia yang melibatkan nodul polimetalik. Ini membuka kemungkinan bahawa kehidupan mungkin telah muncul lebih awal daripada yang kita sangka, atau bahkan di tempat-tempat lain di alam semesta yang mempunyai keadaan serupa. Potensi Kehidupan di Planet Lain Salah satu aspek yang paling menarik dari penemuan ini adalah kaitannya dengan pencarian kehidupan di planet lain. Sebagai contoh, bulan Europa milik Musytari dan Enceladus milik Zuhal diketahui mempunyai lautan bawah permukaan yang mungkin mengandungi nodul polimetalik. Jika proses elektrolisis air boleh berlaku di dasar laut Bumi tanpa fotosintesis, maka proses yang sama mungkin berlaku di lautan bawah permukaan bulan-bulan tersebut. Ini memberikan harapan baru bahawa kehidupan mungkin wujud di tempat-tempat yang sebelum ini dianggap tidak mungkin, kerana oksigen boleh dihasilkan secara semula jadi tanpa memerlukan cahaya matahari. Cabaran Terhadap Perlombongan Laut Dalam Penemuan ini juga mempunyai implikasi praktikal yang penting, terutamanya dalam konteks perlombongan laut dalam. Zona Clarion-Clipperton adalah kawasan yang menjadi tumpuan syarikat-syarikat perlombongan kerana kandungan logam berharga dalam nodul polimetalik. Namun, penemuan bahawa nodul ini menghasilkan oksigen menimbulkan persoalan etika dan alam sekitar. Jika perlombongan dilakukan secara besar-besaran, ia mungkin akan mengganggu proses semula jadi yang menyokong ekosistem unik di dasar laut. Pasukan penyelidik menyeru agar kajian lanjut dijalankan sebelum sebarang aktiviti perlombongan dimulakan, bagi memastikan keseimbangan ekosistem tidak terjejas. Reaksi Komuniti Saintifik Penemuan ini telah mendapat perhatian meluas dalam komuniti saintifik antarabangsa. Ramai pakar menyifatkannya sebagai salah satu penemuan paling penting dalam oseanografi dan biologi dalam beberapa dekad. Dr. Lisa Levin, seorang ahli oseanografi dari Institut Oseanografi Scripps, menyatakan bahawa penemuan ini 'mengubah cara kita berfikir tentang kitaran oksigen di Bumi'. Sementara itu, Profesor Sweetman sendiri mengakui bahawa pasukannya pada mulanya ragu-ragu dengan data yang diperoleh, tetapi selepas pengesahan berulang kali, mereka yakin bahawa fenomena ini adalah nyata. Kesimpulan: Satu Paradigma Baru Penemuan oksigen gelap di dasar Lautan Pasifik adalah satu peringatan bahawa Bumi masih menyimpan banyak misteri yang menunggu untuk diungkap. Ia bukan sahaja mencabar teori asas tentang asal usul kehidupan, tetapi juga membuka pintu kepada kemungkinan baru dalam astrobiologi dan sains planet. Kajian ini, yang diterbitkan dalam jurnal Nature Geoscience, menekankan kepentingan penyelidikan lautan dalam yang sering diabaikan. Dengan hanya 20 peratus dasar laut yang telah dipetakan secara terperinci, siapa tahu apa lagi yang menunggu untuk ditemui di kedalaman lautan kita?