Penemuan Terbaharu: Oksigen Gelap Dihasilkan di Dasar Laut Pasifik – Kajian Mendedahkan Sumber Oksigen Baharu yang Mencabar Teori Asal Usul Kehidupan

Penemuan Terbaharu: Oksigen Gelap Dihasilkan di Dasar Laut Pasifik – Kajian Mendedahkan Sumber Oksigen Baharu yang Mencabar Teori Asal Usul Kehidupan. Satu kajian terbaharu yang diterbitkan dalam jurnal Nature Geoscience mendedahkan penemuan mengejutkan: oksigen dihasilkan di dasar laut Pasifik pada kedalaman 4,000 meter tanpa kehadiran cahaya matahari. Proses ini, yang dikenali sebagai 'oksigen gelap', berlaku melalui tindak balas elektrokimia pada nodul polimetalik yang kaya dengan mangan dan kobalt. Penemuan ini mencabar andaian bahawa fotosintesis adalah satu-satunya sumber oksigen utama di Bumi dan membuka kemungkinan baru tentang asal usul kehidupan serta potensi kehidupan di planet lain.. Penemuan Mengejutkan di Zon Clarion-Clipperton Selama beberapa dekad, para saintis meyakini bahawa oksigen di Bumi hanya terhasil melalui proses fotosintesis yang dilakukan oleh tumbuhan, alga, dan fitoplankton. Namun, satu kajian terbaharu yang diterbitkan dalam jurnal Nature Geoscience pada Julai 2024 telah menggemparkan dunia sains. Pasukan penyelidik yang diketuai oleh Profesor Andrew Sweetman dari Persatuan Sains Marin Scotland SAMS telah menemui bukti kukuh bahawa oksigen turut dihasilkan di dasar Lautan Pasifik Utara, pada kedalaman lebih 4,000 meter, di kawasan yang dikenali sebagai Zon Clarion-Clipperton CCZ . Kawasan ini terkenal dengan kepekatan tinggi nodul polimetalik—batu-batu kecil sebesar kentang yang kaya dengan mangan, nikel, kobalt, dan logam nadir bumi. Mekanisme Elektrokimia Nodul Polimetalik Penemuan ini berlaku secara tidak sengaja ketika pasukan penyelidik sedang mengkaji penggunaan oksigen di dasar laut menggunakan alat benthic chamber yang diletakkan di atas sedimen. Mereka mendapati bahawa kepekatan oksigen di dalam ruang tertutup tersebut meningkat secara konsisten, bukannya menurun seperti yang dijangkakan. Selepas pelbagai ujian dan simulasi, mereka menyimpulkan bahawa nodul polimetalik bertindak seperti bateri semula jadi. Apabila nodul ini terdedah kepada air laut, ion-ion logam di dalamnya menghasilkan cas elektrik yang cukup kuat untuk memecahkan molekul air H₂O kepada hidrogen dan oksigen melalui proses elektrolisis. Proses ini tidak memerlukan cahaya matahari langsung, justeru dinamakan 'oksigen gelap' dark oxygen . Implikasi terhadap Asal Usul Kehidupan Penemuan ini mempunyai implikasi yang sangat besar terhadap pemahaman kita tentang asal usul kehidupan di Bumi. Selama ini, teori konvensional menyatakan bahawa kehidupan pertama muncul di lautan cetek yang menerima cahaya matahari, di mana fotosintesis menyediakan oksigen yang diperlukan. Namun, penemuan oksigen gelap menunjukkan bahawa oksigen juga boleh wujud di persekitaran yang gelap dan dalam, seperti di dasar laut. Ini membuka kemungkinan bahawa kehidupan mungkin telah bermula di kawasan yang lebih dalam dan lebih terlindung daripada sinaran ultraungu yang merosakkan pada awal sejarah Bumi. Tambahan pula, proses elektrokimia ini mungkin telah menyediakan sumber oksigen yang stabil sebelum evolusi fotosintesis, sekali gus menyokong hipotesis bahawa kehidupan boleh muncul dalam persekitaran yang sangat berbeza daripada yang difikirkan sebelumnya. Kepentingan untuk Penerokaan Angkasa Lepas Selain daripada implikasi terhadap Bumi, penemuan ini juga memberi inspirasi kepada pencarian kehidupan di planet dan bulan lain. Bulan-bulan seperti Europa musytari dan Enceladus Zuhal diketahui mempunyai lautan air masin di bawah permukaan ais yang tebal. Jika oksigen boleh dihasilkan melalui proses elektrokimia pada nodul logam di dasar laut Bumi, proses yang sama mungkin berlaku di dasar lautan bulan-bulan tersebut. Ini bermakna bahawa oksigen—salah satu elemen penting untuk kehidupan seperti yang kita kenali—mungkin wujud di tempat-tempat yang sebelum ini dianggap mustahil. Kajian ini telah mendorong para saintis untuk merancang misi baru yang lebih fokus kepada kehadiran nodul logam dan aktiviti elektrokimia di lautan angkasa lepas. Cabaran terhadap Perlombongan Laut Dalam Penemuan oksigen gelap juga menimbulkan persoalan etika dan alam sekitar yang serius. Zon Clarion-Clipperton kini menjadi sasaran utama syarikat-syarikat perlombongan laut dalam yang ingin mengekstrak nodul polimetalik untuk digunakan dalam pembuatan bateri kenderaan elektrik dan peranti elektronik. Jika perlombongan ini diteruskan, ia bukan sahaja akan memusnahkan habitat unik di dasar laut, tetapi juga mungkin mengganggu proses penghasilan oksigen yang baru ditemui ini. Para penyelidik memberi amaran bahawa kita masih belum memahami sepenuhnya peranan oksigen gelap dalam ekosistem laut dalam dan kesan jangka panjang perlombongan terhadap kitaran oksigen global. Oleh itu, mereka menyeru agar moratorium segera dikenakan ke atas aktiviti perlombongan di kawasan tersebut sehingga kajian lanjut dapat dijalankan. Kesimpulan: Satu Anjakan Paradigma Penemuan oksigen gelap di dasar Lautan Pasifik merupakan satu anjakan paradigma dalam sains oseanografi dan astrobiologi. Ia membuktikan bahawa Bumi masih menyimpan banyak rahsia yang mampu mencabar andaian-andaian lama kita. Proses elektrokimia yang menghasilkan oksigen tanpa cahaya matahari ini bukan sahaja mengubah cara kita melihat asal usul kehidupan, malah membuka pintu kepada kemungkinan baru dalam pencarian kehidupan di alam semesta. Kajian ini, yang diterbitkan dalam Nature Geoscience dan dilaporkan secara meluas oleh pelbagai saluran berita saintifik, mengingatkan kita bahawa alam semula jadi sentiasa mempunyai kejutan yang menunggu untuk ditemui. Para saintis kini giat menjalankan penyelidikan lanjut untuk memahami sepenuhnya mekanisme, skala, dan implikasi global daripada fenomena oksigen gelap ini.